وقتی قیمت یک رمزارز افزایش پیدا میکند، ممکن است تصور کنیم پروژه پشت آن هم درآمد زیادی دارد. اما این دو موضوع همیشه به یکدیگر وابسته نیستند.
ارزش بازار یک رمزارز نشان میدهد مجموع ارزش توکنهای در گردش آن چقدر است؛ اما درآمد یک پروژه به میزان پولی مربوط میشود که از فعالیت واقعی محصول یا خدمات آن به دست میآید.
به همین دلیل، ممکن است یک پروژه ارزش بازار بالایی داشته باشد، اما درآمد محدودی ایجاد کند. در مقابل، پروژهای با ارزش بازار کوچکتر ممکن است از کاربران خود درآمد قابلتوجهی کسب کند.
ارزش بازار یا Market Cap از ضرب قیمت فعلی هر توکن در تعداد توکنهای در گردش به دست میآید.
برای مثال، اگر قیمت هر توکن ۲ دلار باشد و ۵۰ میلیون واحد از آن در گردش باشد، ارزش بازار پروژه برابر با ۱۰۰ میلیون دلار خواهد بود.
اما این عدد بهتنهایی نشان نمیدهد که پروژه چقدر درآمد دارد، چند کاربر فعال دارد یا مدل اقتصادی آن تا چه اندازه موفق است.
پروژههای بلاکچینی بسته به نوع فعالیت خود میتوانند از راههای مختلفی درآمد کسب کنند.
۱. دریافت کارمزد تراکنشها
شبکههای بلاکچینی و برخی برنامههای غیرمتمرکز برای انجام تراکنشها یا استفاده از خدمات خود کارمزد دریافت میکنند. بخشی از این کارمزدها ممکن است به اعتبارسنجها، تأمینکنندگان نقدینگی یا سایر مشارکتکنندگان برسد.
۲. کارمزد معاملات
صرافیهای غیرمتمرکز و پلتفرمهای معاملاتی میتوانند از خریدوفروش کاربران کارمزد دریافت کنند. هرچه حجم معاملات واقعی بیشتر باشد، ظرفیت درآمدزایی این بخش نیز میتواند افزایش پیدا کند.
۳. ارائه خدمات مالی
برخی پروژههای دیفای خدماتی مانند وامدهی، وامگیری یا مدیریت دارایی ارائه میکنند و از این خدمات درآمد به دست میآورند.
۴. فروش خدمات و دسترسی
بعضی پروژهها خدماتی مانند دادههای بازار، فضای ذخیرهسازی، توان پردازشی یا ابزارهای نرمافزاری ارائه میکنند و در ازای استفاده از آنها هزینه دریافت میکنند.
یکی از نکات مهم در بررسی پروژههای رمزارزی، تفاوت میان درآمد پروتکل و منفعت دارندگان توکن است.
فرض کنید یک پلتفرم غیرمتمرکز در طول یک ماه یک میلیون دلار درآمد ایجاد میکند. این به معنی آن نیست که دارندگان توکن آن بهصورت خودکار یک میلیون دلار سود دریافت میکنند.
درآمد ممکن است برای پرداخت هزینههای شبکه، پاداش اعتبارسنجها، توسعه پروژه یا سایر اهداف استفاده شود. تنها در صورتی که سازوکار مشخصی برای انتقال بخشی از ارزش اقتصادی به دارندگان توکن وجود داشته باشد، میتوان درباره منفعت مستقیم آنها صحبت کرد.
بنابراین، هنگام بررسی یک رمزارز باید پرسید: توکن دقیقاً چه نقشی در اقتصاد پروژه دارد؟
برای اینکه تصویر دقیقتری از وضعیت اقتصادی یک پروژه داشته باشیم، بهتر است چند شاخص را در کنار هم بررسی کنیم:
درآمد پروتکل: پروژه از ارائه خدمات خود چه مقدار درآمد ایجاد میکند؟
کارمزدها: کاربران برای استفاده از شبکه یا برنامه چه هزینهای میپردازند؟
کاربران فعال: چه تعداد کاربر واقعاً از خدمات پروژه استفاده میکنند؟
حجم فعالیت: میزان تراکنشها و استفاده واقعی از محصول چقدر است؟
ارزش بازار: بازار چه ارزشی برای توکن پروژه در نظر گرفته است؟
ارزش کاملاً رقیقشده (FDV): اگر تمام توکنهای برنامهریزیشده در گردش قرار بگیرند، ارزش کل پروژه چقدر خواهد بود؟
هیچکدام از این شاخصها بهتنهایی برای قضاوت کافی نیستند. برای مثال، درآمد بالا در یک دوره کوتاه ممکن است ناشی از مشوقهای موقت باشد و لزوماً نشانه پایداری کسبوکار نباشد.
ارزش بازار نشاندهنده انتظارات و ارزیابی سرمایهگذاران است؛ اما درآمد و میزان استفاده واقعی میتوانند اطلاعات بیشتری درباره عملکرد اقتصادی یک محصول ارائه دهند.
وقتی پروژهای کاربران فعال، تقاضای پایدار و درآمد قابلتوجه دارد، میتوان با دقت بیشتری درباره مدل کسبوکار آن قضاوت کرد.
البته درآمد بالا نیز تضمینکننده رشد قیمت توکن نیست. نحوه توزیع توکن، میزان عرضه آینده، رقابت، هزینهها و شرایط کلی بازار همچنان بر ارزشگذاری تأثیر میگذارند.
قیمت و ارزش بازار تنها بخشی از تصویر یک پروژه رمزارزی هستند. برای شناخت بهتر یک پروژه باید بررسی کنیم محصول آن چه مشکلی را حل میکند، کاربران چگونه از آن استفاده میکنند، درآمد از کجا به دست میآید و این درآمد چه ارتباطی با توکن دارد.
در نهایت، پروژهای که فقط ارزش بازار بالایی دارد، الزاماً یک کسبوکار موفق نیست. بررسی درآمد، کارمزدها و کاربرد واقعی میتواند به تصمیمگیری آگاهانهتر در بازار رمزارزها کمک کند.