یکی از مهمترین چالشهای نگهداری ارزهای دیجیتال، محافظت از عبارت بازیابی یا Seed Phrase است. مجموعهای از ۱۲ یا ۲۴ کلمه که در صورت گم شدن یا افشای آن، ممکن است تمام داراییهای دیجیتال کاربر در معرض خطر قرار بگیرد.
برای بسیاری از کاربران تازهوارد، نگهداری این کلمات و استفاده صحیح از آنها کار سادهای نیست. از طرف دیگر، فراموش کردن یا گم کردن عبارت بازیابی میتواند به معنای از دست دادن همیشگی دسترسی به داراییها باشد.
اما نسل جدید کیف پولهای رمزارزی در تلاش است این تجربه را تغییر دهد. کیف پولهایی که برای مدیریت دسترسی به داراییها، بهجای تکیه کامل بر عبارت بازیابی سنتی، از فناوریهایی مانند Passkey، کیف پول هوشمند و بازیابی اجتماعی استفاده میکنند.
این تغییر میتواند استفاده از ارزهای دیجیتال را برای کاربران سادهتر کند؛ اما آیا حذف عبارت بازیابی به معنی افزایش امنیت است؟
در کیف پولهای سنتی، عبارت بازیابی نقش کلید اصلی دسترسی به داراییها را دارد. این عبارت به کاربر اجازه میدهد در صورت حذف برنامه یا تعویض گوشی، کیف پول خود را روی دستگاه دیگری بازیابی کند.
اما در نسل جدید کیف پولها، روشهای متفاوتی برای مدیریت دسترسی وجود دارد.
یکی از مهمترین این روشها، فناوری Account Abstraction است. این فناوری امکان میدهد قوانین مربوط به تأیید تراکنشها و مدیریت کیف پول انعطافپذیرتر شوند.
برای مثال، بهجای اینکه هر تراکنش فقط با یک کلید خصوصی تأیید شود، میتوان شرایطی مانند تأیید با چند روش امنیتی، محدودیت انتقال دارایی یا استفاده از دستگاههای مورد اعتماد را تعریف کرد.
به این ترتیب، تجربه استفاده از کیف پول میتواند به اپلیکیشنهای بانکی و خدمات دیجیتال روزمره نزدیکتر شود.
۱. فناوری Passkey؛ ورود بدون رمز عبور
Passkey روشی جدید برای احراز هویت است که میتواند از اثر انگشت، تشخیص چهره یا قفل امنیتی دستگاه استفاده کند.
در این روش، بهجای وارد کردن رمز عبور یا عبارت بازیابی برای ورود، هویت کاربر از طریق سازوکار امنیتی دستگاه تأیید میشود.
البته Passkey بهتنهایی به معنی حذف کلید خصوصی بلاکچین نیست؛ بلکه روش ورود و تأیید هویت را سادهتر میکند.
۲. کیف پول هوشمند یا Smart Wallet
کیف پولهای هوشمند با استفاده از قراردادهای هوشمند، امکانات بیشتری برای مدیریت دارایی و تأیید تراکنشها فراهم میکنند.
برای مثال، کاربر میتواند محدودیتهایی برای انتقال دارایی تعریف کند یا برای انجام تراکنشهای حساس به تأییدهای بیشتری نیاز داشته باشد.
این قابلیتها میتوانند وابستگی به روشهای سنتی مدیریت کیف پول را کاهش دهند.
۳. بازیابی اجتماعی یا Social Recovery
یکی از جالبترین قابلیتهای نسل جدید کیف پولها، امکان بازیابی دسترسی از طریق افراد یا دستگاههای مورد اعتماد است.
فرض کنید گوشی خود را گم کردهاید و دیگر به کیف پول دسترسی ندارید. در برخی مدلهای Social Recovery میتوانید با کمک چند فرد مورد اعتماد یا دستگاه پشتیبان، دسترسی خود را بازیابی کنید.
در این روش، قرار نیست افراد مورد اعتماد مستقیماً داراییهای شما را در اختیار داشته باشند؛ بلکه میتوانند در فرایند بازیابی دسترسی نقش داشته باشند.
البته جزئیات این قابلیت به طراحی و امنیت هر کیف پول بستگی دارد.
حذف عبارت بازیابی بهتنهایی به معنی افزایش امنیت نیست؛ بلکه نوع ریسکها را تغییر میدهد.
در کیف پولهای سنتی، افشای عبارت بازیابی میتواند کنترل کامل داراییها را در اختیار شخص دیگری قرار دهد. در مقابل، کیف پولهای هوشمند میتوانند از چندلایه کردن تأیید هویت و تعریف محدودیتهای تراکنش برای کاهش برخی خطرات استفاده کنند.
با این حال، این کیف پولها نیز آسیبپذیریهای خاص خود را دارند. برای مثال:
دسترسی غیرمجاز به حساب یا دستگاه کاربر
ضعف در سازوکار بازیابی دسترسی
آسیبپذیری قرارداد هوشمند کیف پول
از دست رفتن Passkey یا دستگاههای پشتیبان
وابستگی به سرویسهای خارجی برای برخی روشهای احراز هویت
بنابراین هنگام انتخاب چنین کیف پولی، باید علاوه بر سهولت استفاده، سابقه امنیتی، روش بازیابی و میزان کنترل کاربر بر داراییها را هم بررسی کرد.
احتمالاً نه در آینده نزدیک.
عبارت بازیابی همچنان یکی از روشهای مهم پشتیبانگیری و بازیابی کیف پولهای غیرامانی است. بسیاری از کیف پولهای سختافزاری و نرمافزاری نیز همچنان از این روش استفاده میکنند.
اما مسیر توسعه فناوری نشان میدهد که مدیریت کلیدهای خصوصی میتواند بهتدریج سادهتر شود. کاربران دیگر لزوماً مجبور نخواهند بود تمام مسئولیت امنیت داراییهای خود را به حفظ و نگهداری ۱۲ یا ۲۴ کلمه محدود کنند.
در نهایت، هدف نسل جدید کیف پولها حذف امنیت نیست؛ بلکه سادهتر کردن استفاده از آن است.
نکته مهم: حتی اگر کیف پولی از عبارت بازیابی استفاده نمیکند، پیش از انتقال دارایی به آن باید مطمئن شوید روش بازیابی دسترسی مشخص، قابل اعتماد و متناسب با نیازهای شماست. سادهتر شدن تجربه کاربری نباید باعث نادیده گرفتن مسئولیت نگهداری داراییهای دیجیتال شود.