لایه دوم؛ مسیر سریع‌تر اتریوم
لایه دوم اتریوم چیست؟ راهکاری برای تراکنش‌های سریع‌تر و ارزان‌تر
اتریوم یکی از مهم‌ترین شبکه‌های بلاکچینی دنیاست؛ اما با افزایش تعداد کاربران و برنامه‌های غیرمتمرکز، یک مشکل جدی بیشتر خودش را نشان داد: شلوغی شبکه و بالا رفتن هزینه تراکنش‌ها. وقتی افراد زیادی هم‌زمان از اتریوم استفاده می‌کنند، تأیید تراکنش‌ها ممکن است کندتر و کارمزدها گران‌تر شود.
برای حل این مشکل، راهکارهایی با عنوان «لایه دوم» یا Layer 2 به وجود آمده‌اند. این شبکه‌ها تلاش می‌کنند بخش زیادی از پردازش تراکنش‌ها را خارج از شبکه اصلی انجام دهند و در نهایت نتیجه را به اتریوم منتقل کنند.
لایه دوم اتریوم چگونه کار می‌کند؟
برای درک ساده این فناوری، اتریوم را مانند یک بزرگراه اصلی در نظر بگیرید. وقتی تعداد خودروها زیاد می‌شود، ترافیک سنگینی شکل می‌گیرد. لایه دوم مانند مسیرهای کمکی است که بخشی از خودروها را از مسیر اصلی خارج می‌کنند تا رفت‌وآمد سریع‌تر و روان‌تر شود.
شبکه‌های لایه دوم نیز بخش زیادی از تراکنش‌ها را در محیط خود پردازش می‌کنند و سپس اطلاعات فشرده یا نتیجه آن‌ها را برای ثبت و تأمین امنیت به شبکه اصلی اتریوم می‌فرستند.
به این ترتیب، فشار کمتری به شبکه اصلی وارد می‌شود و کاربران می‌توانند در بسیاری از مواقع تراکنش‌هایی سریع‌تر و ارزان‌تر انجام دهند.
معروف‌ترین انواع لایه دوم اتریوم کدام‌اند؟
دو دسته مهم از راهکارهای لایه دوم اتریوم، رول‌آپ‌ها هستند:
۱. رول‌آپ خوش‌بینانه (Optimistic Rollup)
این روش فرض می‌کند تراکنش‌های ثبت‌شده معتبر هستند، مگر اینکه کسی در مهلت مشخصی مدرکی برای تقلب یا اشتباه ارائه کند. آربیتروم و آپتیمیسم از نمونه‌های شناخته‌شده این دسته هستند.
۲. رول‌آپ دانش صفر (ZK Rollup)
این روش با استفاده از اثبات‌های رمزنگاری، درستی مجموعه‌ای از تراکنش‌ها را بررسی می‌کند و نتیجه را به شبکه اصلی می‌فرستد. استارک‌نت و zkSync از پروژه‌های شناخته‌شده در این حوزه‌اند.
هر دو روش با هدف افزایش ظرفیت شبکه طراحی شده‌اند، اما از نظر شیوه اثبات اعتبار تراکنش‌ها و جزئیات فنی تفاوت دارند.
لایه دوم چه مزایایی برای کاربران دارد؟
مهم‌ترین مزیت لایه دوم، کاهش فشار روی شبکه اصلی اتریوم است؛ اما این فناوری چند فایده دیگر هم دارد:
کارمزد کمتر: انجام بسیاری از تراکنش‌ها در لایه دوم ارزان‌تر از شبکه اصلی تمام می‌شود.
سرعت بیشتر: پردازش تراکنش‌ها می‌تواند سریع‌تر انجام شود.
ظرفیت بالاتر: تعداد بیشتری از تراکنش‌ها در زمان مشخص پردازش می‌شوند.
امکان توسعه برنامه‌های بیشتر: ساخت و استفاده از بازی‌ها، برنامه‌های مالی غیرمتمرکز و سایر خدمات بلاکچینی آسان‌تر می‌شود.
آیا استفاده از لایه دوم بدون ریسک است؟
خیر. لایه دوم‌ها با وجود مزایای فراوان، بدون ریسک نیستند. هر شبکه ممکن است از نظر امنیت، میزان تمرکززدایی، سازوکار انتقال دارایی به اتریوم و وضعیت فنی تفاوت داشته باشد.
برای مثال، برداشت دارایی از بعضی شبکه‌های لایه دوم ممکن است به زمان بیشتری نیاز داشته باشد. همچنین کاربران باید مراقب شبکه‌ای باشند که هنگام انتقال رمزارز انتخاب می‌کنند؛ زیرا ارسال دارایی به شبکه یا آدرس اشتباه می‌تواند باعث از دست رفتن آن شود.
جمع‌بندی؛ آینده اتریوم به لایه دوم وابسته است؟
لایه دوم یکی از مهم‌ترین راهکارها برای افزایش ظرفیت اکوسیستم اتریوم است. این شبکه‌ها تلاش می‌کنند استفاده از برنامه‌های بلاکچینی را سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر کنند، بدون اینکه اتریوم مجبور باشد تمام پردازش‌ها را به‌تنهایی انجام دهد.
با گسترش این راهکارها، کاربران می‌توانند به خدمات بیشتری در دنیای بلاکچین دسترسی داشته باشند؛ البته انتخاب شبکه مناسب و آگاهی از ریسک‌های آن همچنان اهمیت زیادی دارد.